Grover Washington Jr. ásamt Bill Withers-Just the Two of Us

Það er allt gott við þetta lag. Bill Withers frábær eins og alltaf, geðveikar bassalínur, stáltrommusóló (ég veit ekkert hvað það heitir á íslensku), Grover á saxófóninum og grípandi viðlag. Ég held stundum að þetta sé besta lag í heiminum.

Ég kynntist þessu lagi fyrst þegar ég var að hlusta á lagið “Wreckonize” með hip-hop dúóinu Smif-n-Wessun þar sem þetta lag er samplað. Smif-n-Wessun eru ekki þeir einu sem hafa samplað þetta lag því það var líka samplað í Will Smith lagi sem heitir sama líka “Just the Two of Us” (og er mjög líkt upprunalega laginu) á fyrstu sólóplötunni sinni, Big Willy Style.

Ég hef ekkert meira að segja svo ég ætla bara að leyfa fólki að hlusta á þetta í friði frá kjaftæðinu í mér.

Bob Dylan - Mr. Tambourine Man

Bob Dylan hljómar líklega betur um miðjar nætur.

Mr. Tambourine Man er af fimmtu plötu Dylan Bringing It All Back Home. Á A-hlið plötunnar heyrðust fyrstu tilraunir hans með rokk hljóminn sem átti eftir að einkenna næstu plötur hans. Á B-hliðinni lék hann hins vegar með mun hefðbundnari tónlist. Þar má finna lagið Mr. Tambourine Man.

Mr. Tambourine Man er í hópi þekktustu laga Dylan. Í því leikur Dylan, líkt og vanalega, á gítar og munnhörpu ásamt því að syngja. Með honum leikur Bruce Langhorne melódíu á gítar. Melódían sem Langhorne leikur myndar gullfallegt mótvægi við melódíuna í söng Dylan.

Sá þáttur lagsins sem er hvað áhugaverðastur er textinn. Textinn er einkar dáleiðandi. Dylan syngur um mann sem biður tambúrínuleikara um að leika fyrir sig lag. Svo lýsir hann ýmsum tilfinningum og sjónum sem lagið virðist vekja upp hjá honum.

Margir telja lagið fjalla um eiturlyf en það skiptir litlu máli fyrir mig. Lagið er nefnilega dáleiðandi. Það lætur tímann standa í stað. Ég held að Dylan hafi sjálfur sagt að það ætti að vera markmið allra lista. Ég held að það sé það sem skiptir öllu.

Nas-The World is Yours

Í apríl árið 1994 gaf rapparinn Nas út sína fyrstu plötu, Illmatic. Eins og nafnið bendir til þá er platan illuð.

Platan var ein af þeim plötum sem áttu þátt í hinni svokölluðu endurreisn austurstrandar hip-hopsins ásamt öðrum meistaraverkum, m.a. Enter the Wu-Tang (36 Chambers) með Wu-Tang og Ready to Die með Biggie Smalls. Platan markaði líka upphaf ferils Nas sem varð mjög farsæll.

Illmatic er ein af þeim dýpstu hip-hop plötum sem voru gefnar út á tíunda áratugnum. Nas segir alveg umbúðalaust frá lífi fólks í New York tíunda áratugarins og þá er ég ekki að tala um Times Square. Ég er að tala um Queens, ég er að tala um Brooklyn, ég er að tala um þá New York sem Nas þekkti og hún er ekki alltaf falleg. Nas sýnir líka ótrúlega hæfileika sýna til að beygja málið að sínu flæði og notar orðaleiki sem aðra myndi ekki einu sinni dreyma um að geta notað.

Pródúsjónin á plötunni er líka frábær. Margir af flottustu pródúserum New York borgar áttu lög á plötunni, þar á meðal DJ Premier, Pete Rock, Large Professor og meira að segja átti Q-Tip, sá mikli meistari úr A Tribe Called Quest, eitt lag. Öll lögin eru í sama dimma þemanu sem einkennir plötuna og passa fullkomlega við rímur Nas.

Á Illmatic sýndi Nas allar sýnar bestu hliðar. Raunar sýnir hann svo vel getu sína að honum hefur aldrei tekist að gera neitt sem jafnast á við Illmatic. Þó er ljóst að Nas er einhver sá allra færasti rapparinn í bransanum enn þann dag í dag.

Miles Davis-Time After Time

Miles, Miles, Miles, alltaf tekst honum að fokka manni upp. 

Miles Davis er einn af langþekktustu jazz-tónlistarmönnum sögunnar. Hann var alveg óhræddur við að fara sínar eigin leiðir í tónlistarsköpun. Hann var einn af helstu frumkvöðlum hinna ýmsu stefna í jazzinum, m.a. jazz-rokksins og hinum svokallaða modal-jazz, það er að segja jazz þar sem spuninn var byggður á tónstigum í stað hljóma. Það má heyra gott dæmi um jazz-rokk hér.

Miles hætti að spila tónlist árið 1975 til að komast upp úr kókaínfíkn sinni og slaka á.   Hann sneri aftur árið 1981, þá laus við kókaínið og tilbúinn að búa til tónlist aftur. Miles fór þá að blanda saman jazz og vinsællri tónlist þeirra tíma. Á plötunni You’re Under Arrest gekk hann hvað lengst. Á henni má heyra hann spila vinsæl popplög m.a. Michael Jackson slagarann ‘Human Nature’ og lagið sem við heyrum hér, ‘Time After Time’, sem Cyndi Lauper söng upphaflega. Ólíkt mörgum þykir mér platan fáránlega góð. Sérstaklega þykir mér ‘Time After Time’ gott og það er engin furða að það hann hafi spilað það á nær öllum sínum tónleikum á sínum síðustu árum.

Danny Brown-Fields

Hér lag af seinni hluta plötunnar sem er mun rólegari og eðlilegari. Engu að síður er hann mjög ferskur.

Danny Brown-Outer Space

Klikkaður skítur, beint frá Detroit.

Rapparinn Danny Brown gaf út aðra plötu sína XXX á síðasta ári. Platan er vægast sagt klikkuð, uppfull af brjáluðum rímum um einkar gróf málefni og brjálaðir taktar, í  bókstaflegri merkingu orðsins. 

Ýmislegt er áhugavert við Danny Brown, hann hræðist ekki að klæðast þröngum gallabuxum og er með últra klikkaða hárgreiðslu. Hann er líka 31. árs sem er nokkuð gamalt miðað við að hann vakti fyrst virkilega athygli á síðasta ári. 

XXX er frábær. Fyrri tveir þriðjungarnir er einstaklega klikkaðir svo er síðasti þriðjungurinn mjög rólegur. Fyrri hlutinn er frábær en mjög ögrandi. Sá seinni er líka góður og mjög flottur og ferskur þrátt fyrir að hann sé frekar eðlilegur. Platan er ásamt Black Up með Shabazz Palaces besta hip-hop plata síðasta árs.

Sun Ra-Lanquidity

Af öllu því fólki sem hefur lifað á jörðinni komast fáir með tærnar þar sem Sun Ra hafði hælana þegar kemur að því að vera furðulegur. Furðuleiki var hans sérsvið.

Megnið af ævi hans vissi nánast enginn neitt um manninn. Hann hélt nánast öllum upplýsingum um æsku sína og ævi fyrir sjálfan sig, m.a. fæðingarnafni sínu og fæðingardegi. Hann sýndi ungur mikla hæfileika í tónlist og var farinn að semja sín eigin lög 12 ára gamall. Hann fór í háskóla en hætti eftir eitt ár. Síðar sagði hann að ein af helstu ástæðunum fyrir því að hann hætti var að honum hafi rænt af geimverum og fluttur til Satúrnusar. Þó hefur hann líka sagt að hinum hafi verið rænt á meðan hann bjó í Chicago. Þetta einkennir allt sem hann segir, hann virðist ekki einu sinni sjálfur vita nákvæmlega hvað hann meinar eða segir.

Sun Ra hóf sinn raunverulega tónlistarferil í Chicago. Þar spilaði hann jazz á einstaklega óhefðbundinn og “speisaðann” hátt. Þar mótaðist hljómsveitin hans sem hann kallaði The Arkestra. Hann flutti þau síðan til New York og þaðan síðar til Philadelphia. The Arkestra æfðu víst um tíu tíma á dag. Sun Ra svaf víst mjög lítið og sofnaði oft í miðjum æfingum. Meðlimir The Arkestra gátu samt ekki hvílt sig þegar hann sofnaði heldur urðu þau að vera tilbúin að byrja aftur að spila hvenær sem er því þegar hann vaknaði byrjaði hann nákvæmlega þar sem hann hafði stoppað áður. Það gat þess vegna verið inn í miðju lagi.

Þrátt fyrir allan þennan gríðarlega furðuleika og litla athygli almennings var Sun Ra án ef einn af allra mikilvægustu tónlistarmönnum 21. aldarinnar. Sömuleiðis hafði geimheimspeki hans mikil áhrif sem má líklega sjá hvað sterkust hjá George Clinton og Parliament-Funkadelic.

Chet Baker-Round Midnight

Fátt eða jafnvel ekkert hefur eins róandi áhrif á mig og Chet Baker. Sama hvort hann er að blása í trompetinn á sinn einstaka hátt eða syngja með sinni gullnu, mjúku rödd tekst honum alltaf að róa mig við nánast hvaða kringumstæður sem er.

Ég kynntist tónlistinni hans fyrst í sumar þegar ég fór föður mínum á flóamarkað Hamrahlíðarkórsins. Þar fann ég fjögurra diska safnplötu með hans elstu verkum. Ég hlustaði mikið á hana í sumar. Þegar það var komið haust enduruppgötvaði ég hann. Síðan þá hef ég ekki getað hætt að hlusta.

Hér leikur hann standardinn ‘Round Midnight með gítarleikaranum Jean-Paul Florens.

Kraftwerk-Klingklang

Hér er gott dæmi um krautrock fyrir tíma hljóðgervlanna. Þetta er af annarri plötu Kraftwerk, Kraftwerk 2.